Ben jij klaar met extra hormonen in je lijf, elke dag een pilletje slikken of heb je last van bijkomende effecten?

Wie op zoek is naar alternatieven voor hormonale anticonceptie, is vast al eens op mijn blog over anticonceptie zonder hormonen gestuit. Er zijn diverse hormoonvrije anticonceptieopties om te overwegen alsook het volgen van je natuurlijke cyclus.

Jullie zien op mijn Instagram regelmatig mijn Daysy voorbij komen en dat apparaatje roept nogal wat vragen op. Daarom besloot ik al deze vragen in deze blog allemaal beantwoorden. Ben je na het lezen geïnteresseerd?

Disclaimer: Goed om te benoemen is dat deze blog bedoeld is om bewustwording te creëren rondom verschillende anticonceptiemethoden en het volgen van de natuurlijke cyclus. Het biedt geen medisch advies. Iedere vrouw is anders en wat voor de een werkt, werkt mogelijk niet voor de ander. Overleg bij twijfel altijd met een medisch specialist zoals je huisarts of gynaecoloog.

Cyclustrackers samengevat (maar lees vooral even verder)

• Cyclustrackers helpen je werken met de ‘fertility awareness’ methode. Deze leert je je cyclus zo kennen dat je weet wanneer je wel en niet zwanger kunt raken.
• Je bent maar enkele dagen per maand vruchtbaar, maar onbeschermde seks kan ook op andere dagen een risico vormen, omdat sperma het een paar dagen vol kan houden in je lichaam. Dit risico calculeren deze trackers ook, waardoor je groene, oranje en rode dagen hebt. Als een stoplicht dus.
• De trackers baseren hun ‘oordeel’ over je vruchtbaarheid op je basale lichaamstemperatuur. Het is cruciaal dat je op het juiste moment en de juiste manier meet.
• Je kunt ook aan je cervicale slijm aanvoelen in welke fase van je cyclus je zit, al vraagt dat om meer inzicht en is het absoluut geen exacte wetenschap.
• Er zijn verschillende methodes om je cyclus in kaart te brengen, waaronder de temperatuurmethode, cervicale slijmmethode, kalendermethode en symptothermische methode.

Welke cyclustrackers ga ik behandelen?

De Daysy en de LadyComp zijn beide cyclustrackers die geen hormonen bevatten. Sterker nog, je slikt geen pil, hebt geen spiraal of staafje – niks zit permanent of tijdelijk in je lijf. Ze werken met de fertility awareness method. Oftewel: ze laten je zien wanneer je wel en niet vruchtbaar bent. Ze helpen je inzicht te krijgen in je natuurlijke cyclus door middel van temperatuurmetingen zonder dat er kunstmatige hormonen aan te pas komen. Deze cyclustrackers gebruiken wanneer je de hormonale anticonceptie pil slikt heeft weinig zin, want dan heb je geen natuurlijke cyclus.

Wat is de fertility awareness method?

Je leest het goed: je bent niet elke dag vruchtbaar. Met de fertility awareness based methodes (FABM) meet je je vruchtbare en onvruchtbare dagen. Je kunt het dus gebruiken om een zwangerschap te plannen, maar ook om hem te voorkomen.

Hoe weet je nou wanneer je vruchtbaar bent? Er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden. Zo is er de temperatuurmethode, cervicale slijmmethode, kalendermethode en symptothermische methode.

De Daysy en LadyComp werken met een slim algoritme dat leert van je metingen en op basis daarvan voorspellingen doet. Het meten van basale lichaamstemperatuur is een belangrijke indicator voor je cyclus. Hieraan kun je herkennen wanneer je ovuleert.

Wanneer ben je vruchtbaar?

Om vruchtbaarheid goed te begrijpen, is het belangrijk om te weten wanneer je nou echt zwanger kunt worden.

De vruchtbare periode beslaat gemiddeld 6 dagen per cyclus, afhankelijk van individuele factoren.

Elke vrouw heeft slechts één ovulatie per cyclus, en in het zeldzame geval dat je twee eisprongen hebt, is dat altijd binnen 24 uur na de eerste.

Op welke dagen kun je zwanger worden?

Dat zit zo: na de eisprong kan de eicel maximaal 18 uur worden bevrucht. Maar, nadat je gemeenschap hebt gehad kan sperma 120 uur (oftewel 5 dagen) in je lichaam blijven bewegen en vruchtbaar zijn. Dus ook als je onbeschermde seks hebt voor je ovulatie, kun je daar nog zwanger van worden. Zo kom je op een totaal van zes dagen uit.

Wanneer ovuleer je?

In je biologieboek stond vast dat de ovulatie plaatsvindt op dag 14 van de 28-daagse cyclus. Was het maar zo simpel. Zoals ik al eerder aangaf, hebben vrouwen niet allemaal dezelfde cyclus. Ongeveer 70% van de vrouwen ovuleert buiten het algemeen verwachte bereik van 13-15 dagen. Vaak later dan eerder zelfs(5).

Hoe het werkt in het algemeen?

Goed, back to the Daysy en Lady Comp. Wanneer je hiermee aan de slag gaat, helpt het om te begrijpen hoe je lichaamstemperatuur en cervicale slijm aangeven of je vruchtbaar bent. Dit is wat je moet weten.

Wat zegt je lichaamstemperatuur over je vruchtbaarheid?

Na de eisprong verandert het eimembraan (follikel) in het corpus luteum en produceert het hormoon progesteron, waardoor jouw basale lichaamstemperatuur iets stijgt. Rond 24 uur na de eisprong merk je dat en stijgt je basale lichaamstemperatuur, ook wel waaktemperatuur genoemd, met ongeveer 0,2 – 0,45 ° C. Daarna blijft je temperatuur constant hoog tot je menstruatie begint.

Dit soort minimale temperatuurverschillen meten vraagt om specifieke tools, dus je kunt hier niet elke thermometer voor gebruiken.

Ook is het belangrijk dat je op het juiste moment meet: direct wanneer je wakker wordt. Je steekt de thermometer onder je tong wanneer je nog in bed ligt. Niet eerst ontbijten in bed of een koude slok water drinken dus. Ook is het belangrijk dat je alleen meet wanneer je voldoende hebt geslapen, enigszins op dezelfde tijdstippen wakker wordt en dat je niet ziek bent of een kater hebt. Je temperatuur kan dan namelijk verstoord zijn, waardoor er een vertekend beeld ontstaat voor je cyclustracker.

Wat zegt je cervicale slijm

Ook je baarmoederhalsslijm is een praktische indicator van je vruchtbaarheid, al is dit natuurlijk iets lastiger te meten dan je temperatuur. Maar: het is niet onmogelijk, en als je het als aanvulling gebruikt op je meetmethode, kun je je lichaam nog beter leren kennen.

Je baarmoederslijmvlies wordt dikker en produceert meer cervicaal slijm wanneer je oestrogeen toeneemt, wat gebeurt wanneer je vruchtbaar bent.

Zo merk je bijvoorbeeld dat je soms meer slijmresten hebt wanneer je toiletpapier gebruikt, of dat het toiletpapier meer ‘’glijdt’’ dan normaal. Dat wijst erop dat je vruchtbaar bent.

Ook kun je met je wijsvinger direct bij de vaginale opening (baarmoedermond) de consistentie controleren. Hier moet je op letten:

• Slijm is droog: dit wijst erop dat je onvruchtbaar bent. Dit kom je vaak tegen vlak na de menstruatie en en na de ovulatie. Je hebt weinig afscheiding en een relatief droge vagina.
• Slijm is plakkerig, romig of klonterig: je bent mogelijk vruchtbaar. Dit slijmt steekt de kop op wanneer je meer oestrogeen begint te produceren. Dit zijn de eerste tekenen dat je vruchtbare fase eraan zit te komen.
• Slijm is vloeibaar en elastisch: je bent vruchtbaar. De piek in je oestrogeenlevels zorgt voor een vochtig en slijmerig vaginaal klimaat. Het slijm is bijna waterig.

Dit is geen exacte wetenschap, maar wel een mooie aanvulling op je kennis als je begint te meten. Er zijn namelijk ook andere factoren die invloed hebben op je cervicale slijm. Zo kan seksuele opwinding een vertekend beeld geven, maar ook stress of medicatie. Wil je deze methode dus toevoegen aan het tracken van je cyclus, zul je daar wat meer kennis over moeten hebben.

Ook kan deze methode extra inzicht bieden als je twijfelt over je eisprong. Want een menstruatie hebben is leuk, maar als je niet ovuleert heb je er niks aan, gezien je dan alsnog niet vruchtbaar bent. The more you know, the better!

Hoe werkt de Daysy?

De Daysy berekent wanneer jij in de vruchtbare fase van je cyclus zit op basis van een zeer gevoelige en nauwkeurige, computerondersteunde basale lichaamstemperatuurmeting. Hun algoritme is gebaseerd op 35 jaar aan wetenschappelijk onderzoek, en 5 miljoen menstruatiecycli. (1) Zo houdt het algoritme rekening met veranderingen in je lijf, stel je ovulatie is later dan blijf je de kleur rood houden. Iedere meting wordt langs de miljoenen voorbeelden gelegd van vrouwen in diverse situaties. Zo leert het interne algoritme van jouw lichaam maar past zich aan als je lijf anders laat zien dan verwacht.

Je meet niet als je meer dan een paar glazen alcohol gedronken hebt de avond ervoor en ook sla je de meting in de ochtend over als je een onderbroken nacht hebt gehad waar je bv om de 2 uur uit je bed bent gegaan.

factoren die de menstruatiecyclus beïnvloeden, zoals stress, alcoholgebruik en af en toe wat kortere nachten hebben – nobody’s perfect.

Je doet het apparaatje meteen als je wakker wordt onder je tong. Je geeft aan wanneer je ongesteld bent, en binnen anderhalve minuut weet je of je die dag vruchtbaar bent, door een groen licht (niet vruchtbaar), rood licht (vruchtbaar of waarschijnlijk vruchtbaar) en geel (leerfase, vruchtbare dag).

Dat laatste is belangrijk om te weten: je zult even moeten meten om je cyclus goed in kaart te brengen. Gemiddeld duurt het ongeveer twee à drie maanden voor je op je maximale aantal groene dagen zit, en dat vraagt om elke dag meten.

Je krijgt ook een handige app waarin je alles rondom je cyclus overzichtelijk bijhoudt.

Hoe werkt de LadyComp?

Ook de Lady Comp werkt met de basale lichaamstemperatuurmeting. Je gebruikt het apparaat op dezelfde manier en op hetzelfde moment als de Daysy. Wat is dan het verschil?

Waar de Daysy met een app komt, heb je voor de Lady Comp niks extra’s nodig. Je kunt alle informatie aflezen op het apparaatje zelf, en het gaat verder dan alleen of je vruchtbaar bent ja of nee.

Je ziet ook zaken zoals je vruchtbaarheidsgeschiedenis, cyclusstatistieken, menstruatieprognoses en nog veel meer. Dat heeft als extra voordeel dat je hormoontekorten zoals corpus luteum insufficiëntie (CLI) of monofasische cycli kunt detecteren.

Daysy laat naast de gemeten temperatuur alle bovenstaande gegevens zien in de DaysyDay app en in het ‘cyclus analyse rapport’ wat je zowel van de data gemeten met de Daysy als de LadyComp kunt maken.

Ook kan de Daysy of LadyComp al 16 dagen na de eisprong een mogelijke zwangerschap zien – de LadyComp geeft je ook de conceptie datum, uitgerekende datum en zwangerschapsweek.

Betrouwbaarheid

Het is goed om je daarin te verdiepen. Ook als je kijkt naar andere methodes, is het altijd belangrijk om verder te lezen dan wat de app of het product zelf aanprijst: duik in de echte onderzoeken, uitgevoerd door onafhankelijke partijen.(1) (5)

Pearl Index: hoe betrouwbaar is een anticonceptiemiddel?

Met de Pearl index wordt aangegeven hoe effectief een vorm van anticonceptie is. Hoe lager het getal, hoe effectiever het middel en hoe kleiner de kans op zwangerschap.

Pearl Index = (Aantal zwangerschappen x 12) x 100 / (Aantal vrouwen die deelnamen aan onderzoek x Duur van studie in maanden)

Zo hebben spiraaltjes een Pearl Index van 0.1 tot 2.2. (2) De pil zit tussen de 0.1 tot 0.9. Daar worden wel vraagtekens bij gezet: andere onderzoeken zeggen dat het voor de pil dichter bij de 4 zit, omdat de effectiviteit zo afhankelijk is van hoe iemand de pil gebruikt. iemand die weet dat ze aan een studie deelneemt, zal waarschijnlijk minder vaak een pil vergeten.

De LadyComp heeft een Pearl Index die ligt tussen 0.4989 en 0.64.(3) Dat betekent dus dat in een jaar voor elke 1000 vrouwen die het gebruiken, je kunt verwachten dat 7 van hen zwanger worden. Makkelijker gezegd: het is 99.3% effectief.(4)

Mijn eigen ervaring met de Daysy

Mijn eigen ervaring is positief. Toen ik 6 jaar geleden stopte met de pil vanwege allerlei vage klachten (lees: vermoeidheid, moodswings, opgejaagd gevoel en hoogdpijn) vond ik het veel werk om het bij te houden en te berekenen. Ik merkte ook dat het wat onzekerheid bracht en dat ik er tegenop keek, wat ik wilde echt geen kids en op dit moment liever ook nog niet.

Ik begon ermee nadat ik de Fertility Awareness methode lange tijd volgde. Mijn keuze om te starten met de Daysy was voor mij puur gemak. Het biedt zoveel inzicht, zoveel flexibiliteit en vooral het feit dat je zoveel kennis krijgt over je cyclus.

Voordat je met de Daysy of een andere cyclustracker start, is het belangrijk om eerst goed inzicht te krijgen in je cyclus. Kennis over hoe je lichaam werkt helpt je om een methode zoals deze effectief en betrouwbaar te gebruiken. Laat je goed informeren voordat je begint. Wil je meer weten over het volgen van je natuurlijke cyclus? Ontdek dan mijn andere artikelen over cyclustracking.

Krijg meer inzicht in jouw hormonen

Wil je meer inzicht in je cyclus omdat je bijvoorbeeld last hebt van PCOS, PMDD of PMS. Daar is het cyclus tracker heel geschikt voor.

Heb je hulp nodig met zwanger te raken en zoek je daarvoor hormoon coaching of coaching voor vrouwen? Plan hier een vrijblijvend gesprek, dan bespreken we samen de mogelijkheden.

Wil je liever nog even zelf aan de slag, download dan de gratis Women’s Health Guide en begin bij de basis!

Bronnen:

1. The Performance of a Fertility Tracking Device [Roemer 2021]
2. [Natural methods of contraception] – H J Philippe, O Jamin, M T Martin – PMID: 1514009
3. Survey: Evaluation of the effectiveness of selected natural fertility symptoms used for contraception: estimation of the Pearl Index of Lady-Comp, Pearly and Daysy Fertility Trackers based on 10 years of observation in the Polish market.
4. Calculation of the Pearl Index of Lady-Comp, Baby-Comp and Pearly cycle computers used as a contraceptive method – Przemysław Binkiewicz, Krzysztof Michaluk, Aleksandra Demiańczyk
5. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13625187.2021.1871599
   

Feedback

Alles wat je in mijn blog leest, is gebaseerd op mijn kennis en ervaring. Zie je iets dat ontbreekt of beter kan? Stuur me een e-mail via info@evalunalifestyle.nl, dan kijken we er samen naar.

Samen creëren we meer bewustwording rondom vrouwelijke gezondheid.