Zelfvertrouwen of zelfliefde? Dit zegt de psychologie

Zelfvertrouwen is een van die ingrediënten die niet eerlijk verdeeld is over alle mensen. Je kunt vast wel meteen iemand bedenken die ervan overloopt. Misschien worstel je zelf met een gebrek eraan. 

Aan het aantal keer dat Self Confidence en Confidence Boost op de cover van Cosmopolitan is gedrukt kun je zien dat je niet de enige bent. Dat die cover dan ook weer bloedmooie, doorgetrainde, supersuccesvolle modellen tentoonstellen, helpt weer wat minder. 

Zelfvertrouwen is niet per se nodig om je doelen te behalen: je moet het vooral gewoon doen. Maar gosh, het voelt zoveel lekkerder als je het wel hebt. 

Toch is het niet alles. Want wat is belangrijker? Zelfliefde of zelfvertrouwen? En welke rol speelt zelfkennis in het hele verhaal?

Ik ga je een praktische (ja, echt!) gids geven met stappen om beter in je vel te zitten. We laten de inspirerende quotes achter ons en kijken naar wat voor ons werkt. Let’s go, ladies.

Zelfvertrouwen in vogelvlucht

  • Zelfvertrouwen: zelfs hoeveel we daarvan hebben, vergelijken we met anderen. De strijd om meer zelfvertrouwen te krijgen, is als het ware tegenstrijdig: je hoeft niet naar anderen te kijken.
  • Zelfvertrouwen krijgen we niet zomaar, dat is genetisch bepaald en wordt door onze levenservaringen en de media gevormd. Dat betekent niet dat je er helemaal niks aan kunt doen!
  • Onderzoeken tonen aan dat je meer zou hebben aan zelfliefde dan aan zelfvertrouwen. Je zou er veerkrachtiger van worden en een hogere mentale weerstand mee opbouwen. Het is ook minder fragiel.
  • Ik geef je op het einde van deze blog 7 tips om lekkerder in je vel te zitten, scroll daarvoor even door!

Zelfvertrouwen zou niet van anderen moeten afhangen 

Ga naar Google en tik in ‘gezonde vrouw’. Of ‘mooie vrouw’. Ze lijken allemaal op elkaar: slank, lachend naar een salade of zwoel kijkend in de camera. Qua lichaam is er weinig variatie: slank, lang. 

Maar gezond en mooi is zoveel meer dan alleen wat je in die zoekresultaten ziet. Die andere definities zie je echter zelden in de media. Body positivity is helemaal top, maar het feit dat iemand deelt hoe ze er echt uitziet moet niet worden bestempeld als ‘’dapper’’. Het zou normaal moeten zijn om normaal te zijn. 

Wanneer vrouwen beginnen met sporten of gezonder leven is dat vaak omdat ze er anders willen uitzien. Meer zoals die vrouwen van Google en Cosmo, waarschijnlijk. Maar zo werkt het niet: je kunt jezelf niet transformeren in iemand anders, alleen in de beste versie van jezelf. En die ziet er voor iedereen anders uit.

Waardoor ontstaat laag zelfvertrouwen?

Weinig zelfvertrouwen hebben is vaak het resultaat van een cocktail aan factoren. Dat is gek genoeg goed nieuws: het betekent namelijk dat zelfs als je genen erbij betrokken zijn, je alsnog iets aan de andere factoren kunt doen. Hier zijn de belangrijkste:

1. Hoe je genen je zelfvertrouwen beïnvloeden

Een deel van wat ons zelfvertrouwen vormt, is bij de geboorte in onze hersenen ingebouwd. Ergens tussen de 25 en 50 procent (1) van de persoonlijkheidskenmerken die verband houden met zelfvertrouwen, kunnen worden geërfd.

Studies hebben aangetoond dat onze genetische samenstelling van invloed is op de hoeveelheid bepaalde zelfvertrouwenverhogende chemicaliën waar onze hersenen toegang toe hebben. 

Serotonine, een neurotransmitter die geassocieerd wordt met geluk, en oxytocine, het ‘knuffelhormoon’, kunnen beide worden geremd door bepaalde genetische variaties.

2. Levenservaringen en zelfvertrouwen

Van traumatische gebeurtenissen, gepest worden, je opvoeding of andere belangrijke dingen die je hebt meegemaakt: ze hebben allemaal invloed op je zelfvertrouwen. Dat betekent niet dat ‘what done is done’: je kunt wel degelijk beter leren omgaan met dingen uit je verleden, zodat je er in de toekomst juist kracht uit kunt putten. We kijken vaak namelijk alleen naar de traumatische gebeurtenis, maar niet naar de bergen die we hebben verzet in de periode daarna om het te verwerken. 

3. Verkeerde informatie over wat zelfvertrouwen is

Gebrek aan zelfvertrouwen kan voortkomen uit het niet goed begrijpen hoe zelfvertrouwen ‘’werkt’’. Als we bijvoorbeeld denken dat we ons zelfverzekerd moeten voelen om zelfverzekerd te handelen, gaat het nooit lukken om zelfvertrouwen uit te stralen. Ja, fake it til you make it is soms echt een ding. 

4. De media en bedrijven kopen ons zelfvertrouwen

Media en reclame is erop gericht om je het gevoel te geven dat je iets mist. Dat er een probleem is dat zij kunnen oplossen. Als je maar hun product koopt. Dat heeft veel meer impact op je zelfvertrouwen dan je zou denken, vooral omdat we er tegenwoordig vrijwel continu aan worden blootgesteld.

5. Mentale struggles maken zelfvertrouwen lastig

Worstel je met angstgevoelens of depressie? Dan kan het lastig zijn om de energie of headspace te vinden die je nodig hebt voor zelfvertrouwen. Deze problemen gaan vaak hand in hand. 

Waarom zelfliefde meer voor je doet dan zelfvertrouwen

Focussen we ons misschien op het verkeerde? Is zelfliefde niet veel belangrijker dan zelfvertrouwen?

Lang verhaal kort: ja. Je hebt er veel meer aan. Dat hebben verschillende onderzoeken aangetoond. 

Over het algemeen suggereren deze onderzoeken dat zelfliefde de manier waarop je reageert op negatieve gebeurtenissen verzacht: je kunt er beter mee dealen. Zelfvertrouwen doet dat niet voor je.

Tijdens een studie (2)werden mensen bijvoorbeeld gevraagd om zichzelf te beschrijven terwijl ze werden opgenomen. De proefpersonen kregen vervolgens te horen dat ze zouden worden beoordeeld op hoe sympathiek, vriendelijk en intelligent ze in de video overkwamen. 

Deelnemers met een hoog niveau van zelfliefde hadden over het algemeen dezelfde emotionele reactie, ongeacht hoe ze werden beoordeeld

Mensen met hoog zelfvertrouwen hadden daarentegen negatieve emotionele reacties als de feedback simpelweg neutraal was of niet uitzonderlijk goed. Ze waren ook eerder geneigd om ‘’slechte’’ beoordelingen te wijten aan externe factoren.

Daarnaast geeft zelfliefde je nog een andere kracht: veerkracht. Een onderzoek (3) onder oorlogsveteranen toonde aan hoe sterk de impact van zelfliefde is op je psychologische veerkracht: hoe meer zelfliefde deze veteranen hadden, hoe kleiner de kans op ernstige PTSS. 

Stappenplan richting meer zelfliefde

Mooi en aardig, maar wat kun je daadwerkelijk doen om dit allemaal te bereiken? Zelfvertrouwen en zelfliefde zijn als het ware vaardigheden waar je de rest van je leven aan zult moeten werken en bij stil moet staan. Het komt niet zomaar en er is ook geen quick fix voor, once again. Maar met deze stappen kom je al een heel eind:

1. Stop met zelfvertrouwen najagen

Hoe pijnlijk is het als iemand tegen je zegt dat je gewoon meer zelfvertrouwen moet hebben? Waar ga je dat vandaan halen? 

Stop dus met het beeld dat je zelfvertrouwen moet hebben voor je kunt bereiken wat je wilt bereiken. En als je het wel najaagt: wanneer is het dan genoeg? Het idee dat je je zelfvertrouwen moet boosten doet vaak meer kwaad dan goed.

2. Maak de switch naar zelfliefde

Hoewel zelfvertrouwen je een beter gevoel geeft over je capaciteiten, kan het er ook toe leiden dat je die capaciteiten enorm overschat. Zelfliefde daarentegen moedigt je aan om je tekortkomingen en beperkingen te erkennen, waardoor je vanuit een objectiever en realistischer standpunt naar jezelf kunt kijken. 

Wanneer het even moeilijker gaat, wil je dan iemand die tegen je zegt dat je door moet pushen – want that’s what you do! – of iemand die zegt, “hey, het is oké, je mag ook even rusten”. Wees je eigen beste vriend, niet vijand. 

Zelfliefde maakt het daarbij makkelijker om dingen simpelweg te accepteren en binnen je huidige kracht en kennis te handelen. Dat is veel makkelijker vol te houden op de lange termijn.

3. Informeer jezelf

Wat je doel ook is, ga op onderzoek uit zodat je weet wat mogelijk en realistisch is. De juiste kennis hebben is belangrijker dan zelfvertrouwen. Want wat als je denkt dat buikspieroefeningen de sleutel zijn tot een slanke taille? Dan zit je over drie maanden nog steeds te tobben: het zal vast iets zijn wat jij fout doet, toch? Nee. Als je weet hoe iets wel werkt, kun je er met veel meer vertrouwen naartoe werken. 

4. Kijk om je heen

Nee, niet om jezelf te vergelijken met anderen. Maar om te zien hoeveel verschil er zit tussen mensen, en hoe normaal dat is. 

5. Praat met anderen

Soms worden je twijfels en problemen zo groot dat ze niet meer in je hoofd passen. Begrijpen hoe anderen zich voelen kan je ook helpen met jezelf beter begrijpen. 

6. En wees lief voor anderen!

Ja, echt. Dit gaat je ook helpen om liever te zijn voor jezelf. Je gaat namelijk meer letten op kleine dingen waar je een compliment over kunt geven. En zie je dat bij anderen, dan zie je dat ook sneller bij jezelf. 

“Kindness is not just about how you treat others; it’s rooted in how you treat yourself.” – Londro Rinzler

7. Unfollow

Er zijn vast een paar accounts waarvan je weet dat je ze moet gaan ontvolgen. Go ahead. Dit is het moment. 

8. Vier successen

Niet alleen stilstaan bij wat er misgaat, maar vooral vieren wat wel lukt. Extra gewicht getild? Extra snel gerend? Je ziet het misschien niet meteen terug in de spiegel, maar ook dit is resultaat dat je behaalt, dus waarom dit niet vieren?

9. Double-down op dankbaarheid

Waar dankbaarheid wel niet goed voor kan zijn. Het is een van de belangrijkste ‘’vaardigheden’’ om aan te werken, ook als het aankomt op zelfvertrouwen en zelfliefde. Het gaat er namelijk om dat je kunt waarderen wat je wel hebt, en wel kunt. 

Daarnaast is dankbaarheid ook de sleutel naar simpelweg beter in je vel zitten. Er zijn talloze oefeningen en meditaties voor te vinden. Doe je deze vaak genoeg, dan ga je echt verschil merken in hoe je naar jezelf en de rest van je leven kijkt.

Go love yourself, woman

Het blijft allemaal makkelijker gezegd dan gedaan, maar wees eerlijk: wat het je écht gedaan om aan je zelfvertrouwen en zelfliefde te werken. Maar al te vaak gaan we bij de pakken neerzitten als we erachter komen dat er geen simpele oplossing is die je even snel toepast. 

Je hoeft het niet alleen te doen. Worstel jij met zelfvertrouwen en jezelf vergelijken, en houdt dat je tegen om de resultaten te behalen die je wilt? Neem vrijblijvend contact op met lifestyle coach Eva.

Sources:

1:https://www.psychologytoday.com/us/blog/shyness-is-nice/201812/5-reasons-people-have-low-self-confidence

2:https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17484611/3: https://self-compassion.org/wp-content/uploads/2015/12/Dahm_et_al.pdf