Het hormoon dat de meeste vrouwen over het hoofd zien en wat jij eraan kunt doen.

Je bent niet gek, het zijn je hormonen, for real.

Je kent het gevoel vast. Je bent in de tweede helft van je cyclus en ineens voel je je anders. Zwaarder en prikkelbaarder, alsof je een totaal ander mens bent met één druk op de knop. Je slaapt niet goed, ook al ben je uitgeput. Je buik is opgezwollen, je borsten zijn pijnlijk en je geduld is op. De week voor je menstruatie lijkt wel alsof er een andere versie van jou binnenstapt, een die minder kan hebben en zich alles behalve fit of vrouwelijk voelt.

Misschien geeft je partner een opmerking die je in het verkeerde keelgat schiet en je reageert feller dan je wilt. Misschien huil je in de auto op weg naar werk en weet je zelf niet eens precies waarom. Misschien heb je ’s avonds het gevoel dat je hoofd niet stopt, terwijl je lichaam al uren geleden naar bed wilde. Je weet dat je anders voelt dan een paar weken geleden, maar je kunt er de vinger niet op leggen.

Misschien heb je dat gevoel weggewuifd als iets waar je doorheen moet. Of misschien heeft iemand je verteld dat dit gewoon bij het ‘vrouw zijn’ hoort. Red flag, it is not! Dit is niet iets wat je moet accepteren, dit is je lichaam dat iets probeert te zeggen.

En wat het probeert te zeggen, heeft vaak alles te maken met één belangrijk hormoon, namelijk progesteron. Dus laten we daar eens induiken.

Take note: dit artikel is informatief bedoeld en vervangt geen medisch advies.

Wat doet progesteron eigenlijk?

De meeste vrouwen kennen progesteron alleen als het zwangerschapshormoon. En hoewel het zeker een cruciale rol bij speelt het voorbereiden van je lichaam op een eventuele zwangerschap, zelfs de naam verraadt het ‘pro-gestatie’. Maar progesteron doet nog zoveel meer dan dat.

Dit hormoon heeft een direct effect op GABA, een stof in je brein met een kalmerende werking op je zenuwstelsel. Genoeg progesteron betekent genoeg GABA, wat zich vertaalt in een rustiger hoofd en een betere nachtrust. Maar het houdt niet op bij slaap. Progesteron vermindert ook ontstekingen, ondersteunt je schildklierfunctie, beschermt je hart, helpt bij het opbouwen van spiermassa en zorgt voor een stabiele stemming. Het is tegelijk je rusthormoon, je slaaphormoon en je beschermhormoon.

Als progesteron laag is, voel je dat in alles in je lijf, in je stemming, je slaap, je cyclus, je hoofd. En dat gevoel heeft een naam.

Hoe merk je in het dagelijks leven dat progesteron laag is?

Een laag progesteronniveau laat zich niet zien als een nette lijst in een medisch boek. Het voelt meer als de kleine dingen die je dag kleuren, dingen die je misschien al zo lang ervaart dat je ze normaal bent gaan vinden.

Je BH zit een week voor je menstruatie ineens een maat te klein. Je borsten zijn zo gevoelig dat je er nauwelijks aan kunt komen. Je plast vaker, je buik ziet er anders uit in de spiegel. Je trekt ’s avonds naar cravings van zout of naar suiker, ook al had je net gegeten.

Je bent op het werk gefocust en productief en dan ineens, rond dag 18 of 19 van je cyclus, verdwijnt die scherpte. Vergeet je afspraken, maak je zinnen niet af en gooi je weer het zoveelste thee kopje om. Het gevoel dat je door stroop loopt, zowel mentaal maar ook emotioneel. Je collega denkt dat je een slechte dag hebt maar jij weet dat het elke maand zo gaat.

Thuis is het ook anders. Je reageert feller op de kinderen, op je partner. Op dingen die je normaal gesproken gewoon laat gaan. Je weet terwijl je reageert dat je overdrijft, maar je kunt het niet stoppen. Later schaam je je of je huilt. Niet omdat je dus niet sterk genoeg bent, maar omdat je zenuwstelsel overbelast is.

Je gaat naar bed en kunt niet slapen of je slaapt wel, maar wordt niet uitgerust wakker. Je dromen zijn intenser, je hoofd gaat maar door. En dan komt je menstruatie en poof ineens is het alsof er een knop omgaat.

Dat contrast, dat gevoel van opluchting als je menstruatie begint, is op zichzelf al een veelzeggend signaal. Het betekent dat de hormonale dip voorafgaand aan je periode te groot was.

@Giphy

Het wordt oestrogeendominantie genoemd, maar het probleem zit in progesteron deficiëntie.

Je hebt vast de term weleens voorbij zien komen, oestrogeendominantie. Het klinkt alsof je te veel oestrogeen hebt en dat is precies hoe het vaak wordt uitgelegd. Maar dat is niet het hele verhaal en soms zelfs misleidend, suprise..

Oestrogeen en progesteron werken samen als een balans, ze houden elkaar in evenwicht. Oestrogeendominantie betekent in veel gevallen niet dat je oestrogeenniveau te hoog is, maar dat je progesteronniveau te laag is, waardoor oestrogeen relatief domineert. Het probleem zit dus niet in het oestrogeen zelf, maar in het tekort aan progesteron om het te compenseren.

Dit onderscheid is belangrijk. Want als je denkt dat oestrogeen het probleem is, ga je misschien oestrogeen vermijden of verminderen. Terwijl de echte oplossing ligt in het ondersteunen van je progesteronproductie. Whole different game, I can tell you.

Symptomen die vaak worden toegeschreven aan oestrogeendominantie zoals een opgeblazen gevoel, vochtretentie, gevoelige borsten, stemmingswisselingen, zware menstruaties, zijn in werkelijkheid vaak symptomen van een te laag progesteron. Zodra progesteron weer op een gezond niveau komt, herstelt de balans vanzelf.

Wat jouw menstruatiebloed je vertelt over je progesteron

Je hoeft geen bloedtest te doen om te weten dat er iets speelt. Je menstruatie zelf geeft je elke maand informatie — als je weet wat je ziet. De kleur, de hoeveelheid, de aanloop: het zijn allemaal stukjes van hetzelfde puzzel. En als je dit leert lezen, heb je een venster op je hormonale gezondheid dat geen enkel lab je kan geven.

Dit zijn de veranderingen die je kunt zien als progesteron laag is:

Bruin bloed voor je menstruatie, wat betekent bruine afscheiding vóór je periode?

Eén dagje lichtbruin voor je flow begint kan nog normaal zijn, progesteron daalt van nature aan het einde van je cyclus. Maar drie dagen of meer is een signaal. Je progesteron daalt te vroeg, waardoor je baarmoederwand al begint los te laten voordat je cyclus echt klaar is. Dat bruine bloed is geoxideerd, oud bloed dat langzaam zijn weg vindt.

Dit noemen we ook wel premenstrueel spotten. Het is geen reden tot paniek, maar het is wel een teken dat je luteale fase mogelijk te kort is of dat progesteron onvoldoende werd aangemaakt na je eisprong. Zie je dit elke cyclus terugkomen? Dan is het de moeite waard om je luteale fase bij te gaan houden en te kijken of die korter is dan 10 dagen.

Lange aanloop voor je menstruatie, wat betekent spotten voor je menstruatie?

Je cyclus wil starten maar het lukt niet in één soepele beweging. Stukje bij beetje laat de baarmoederwand los in plaats van in één keer. Dit wijst op een te korte luteale fase en een gezonde luteale fase duurt minimaal 10 dagen. Is die korter, dan is dat een van de duidelijkste signalen van een progesterontekort.

In de praktijk voelt dit als: je weet niet goed wanneer je menstruatie nu begint. Is dit het nou? Of toch nog niet? Dat gesputter aan het begin is niet normaal en hoeft niet zo te zijn.

Klonters in je menstruatie: wanneer zijn bloedstolsels een signaal van laag progesteron?

Kleine klonters zijn normaal, bloed stolt nu eenmaal soms tijdens de lozing. Maar grote klonters (groter dan een muntstuk) of veel klonters gedurende meerdere dagen zijn dat niet. Ze ontstaan wanneer oestrogeen te veel heeft opgebouwd in de eerste helft van je cyclus en progesteron er onvoldoende was om dat in balans te houden. Het resultaat: een te dikke baarmoederwand die niet soepel in één keer afbreekt.

Als je regelmatig grote klonters ziet, is dat een teken dat de oestrogeen-progesteronbalans al langer verstoord is. Hier ligt ook een directe link met de hoeveelheid van je bloeding.

Zware of langdurige menstruatie: wat zegt een hevige bloeding over je hormonen?

Meer dan zeven dagen bloeden, of elke paar uur je maandverband moeten verversen, dit is progesteron dat zijn werk niet heeft kunnen doen. Zonder voldoende progesteron in de luteale fase bouwt de baarmoederwand te dik op. En wat te dik is opgebouwd, moet er ook weer af. Een zware bloeding is dus niet zomaar pech of ‘zo ben jij nou eenmaal’, het is een hormonaal signaal.

Donker of bijna zwart bloed: wat betekent dit voor je hormoonbalans?

Ziet je bloed de eerste dag of twee donkerder uit dan normaal,bijna zwart of bordeauxrood? Dan is dat bloed dat te lang heeft gewacht om eruit te komen. Het wijst vaak op een trage doorbloeding van de baarmoeder of een lever die gebruikte hormonen niet snel genoeg afbreekt. Beide hangen samen met een verstoorde hormonale balans en zijn de moeite waard om in de gaten te houden.

Lichte of korte bloeding: ook te weinig kan een signaal zijn

Een heel lichte, korte of waterige bloeding lijkt misschien geen probleem, maar ook dit kan een signaal zijn. Het kan betekenen dat je baarmoederwand onvoldoende is opgebouwd in de eerste helft van je cyclus, wat samenhangt met zowel oestrogeen- als progesteronwaarden. Zeker als dit gepaard gaat met andere klachten als vermoeidheid, een korte cyclus of weinig energie in de luteale fase, is het de moeite waard om dit bij te houden.

Let op: bij aanhoudende of plotse veranderingen in je bloedpatroon is het altijd verstandig dit te laten controleren door een arts, om andere oorzaken zoals een poliep, vleesboom of infectie uit te sluiten.

Van PMS tot PMDD, wanneer wordt het meer dan gewone menstruele klachten?

Bijna negen van de tien vrouwen ervaren in aanloop naar hun menstruatie enige vorm van lichamelijke of emotionele verandering. Dit noemen we PMS, ofwel PreMenstrueel Syndroom. Meer dan 150 symptomen zijn er inmiddels aan gekoppeld, van angst en prikkelbaarheid tot vochtretentie en gewrichtspijn.

Maar er is een grens tussen gewone klachten en PMS, zodra het je dagelijks leven structureel ontwricht en jij elke maand een week of langer niet kunt functioneren, je werk eronder lijdt, je relaties eronder lijden, je jezelf in die periode niet meer herkent, dan is er meer aan de hand.

En dan nog dit, acht procent van de vrouwen heeft PMDD, dat is PreMenstruele Dysfore Stoornis. Dit is een ernstige vorm waarbij de emotionele en psychologische symptomen zo hevig zijn dat ze het dagelijks leven ernstig verstoren. Uit onderzoek van de International Association for Premenstrual Disorders blijkt dat 86 procent van de vrouwen met PMDD heeft nagedacht over zelfdoding en 30 procent geeft aan minstens één poging te hebben gedaan. Dit zijn geen verzinsels dus en je stelt je niet aan, nee dit is een serieuze aandoening die jarenlang niet werd/ word erkend.

PMDD kreeg pas in 2019 een eigen classificatiecode in de internationale ziekteclassificatie (ICD-11). Daarvoor werden veel vrouwen afgewezen door artsen, niet behandeld of ten onrechte gediagnosticeerd met bipolaire stoornis. In het VK is PMDD inmiddels erkend als een handicap onder de Equality Act 2010, wat aangeeft hoe ingrijpend de aandoening kan zijn.

Één van de meest veelzeggende dingen die een cliënte me ooit deelde was: ‘Ik voel me alsof ik er niet meer wil zijn en zodra ik bloed zie denk ik, het komt goed. Voor de volgende twee weken tenminste.’

Dat contrast tussen de lutale fase en het begin van de menstruatie is kenmerkend voor PMDD.

Bij PMDD zijn de hormoonspiegels zelf niet noodzakelijk anders dan bij vrouwen zonder PMDD. Wat wel anders lijkt, is de gevoeligheid voor hormonale schommelingen. Onderzoek toont aan dat bepaalde genen die betrokken zijn bij stemmingspaden, anders reageren op oestrogeen en progesteron bij vrouwen met PMDD in vergelijking met vrouwen zonder de aandoening. Studies bij eeneiige tweelingen ondersteunen bovendien het idee van een genetische aanleg. Het probleem zit dus niet alleen in het hormoom, maar ook in hoe het brein erop reageert.

Heb je het vermoeden dat je PMDD hebt? Houd dan minimaal twee tot drie maanden een symptoomdagboek bij, noteer je klachten per dag en koppel ze aan je cyclus. Dit is essentieel voor een diagnose, omdat er geen bloedtest of scan bestaat die PMDD kan aantonen. De correlatie met je cyclus is hierin essentieel.

Oke maar, waarom daalt progesteron eigenlijk?

Progesteron wordt alleen aangemaakt ná de eisprong. Als je niet ovuleert, of niet regelmatig, produceert je lichaam simpelweg minder van dit hormoon. De eisprong is dus de sleutelspeler hierin. En die eisprong wordt beïnvloed door veel meer dan je misschien denkt.

Chronische stress, slaaptekort, te intensief sporten gecombineerd met te weinig eten, een laagvet dieet, sterke bloedsuikerschommelingen, schildklierproblemen, PCOS en langdurig gebruik van hormonale anticonceptie zijn allemaal bekende oorzaken. Maar ook subtielere dingen spelen mee zoals je lever die gebruikte hormonen niet goed afbreekt of je darmen die ze niet goed uitscheiden, waardoor oestrogeen zich opstapelt en progesteron relatief daalt.

Het zijn signalen van een lichaam dat te lang te veel heeft gedaan, met te weinig herstel.

Wat kun je zelf doen om progesteron te ondersteunen?

Geen aanval van supplementen, geen duur protocol, geen 12-stappenplan of detox challenge. Wat hieronder staat zijn echte haalbare dingen die ik dagelijks toepas met cliënten die jij kunt doen om je lichaam te ondersteunen. Begin daarin met hetgeen wat je het meest aanspreekt.

1. Leer je cyclus kennen

Begin met het bijhouden van je basale lichaamstemperatuur (BBT) en cervicaal vocht. Dit zijn de twee meest betrouwbare signalen om te zien of en wanneer je ovuleert. Als je eisprong uitblijft of vertraagd is, is dat een duidelijk signaal dat je progesteronniveau mogelijk laag is. Je hebt hier geen speciale apparatuur voor nodig, een goede thermometer op twee decimaal na de komma en een notitieboekje zijn al een begin. Zodra je je eigen patronen begrijpt, kun je veel gerichter stappen zetten.

2. Eet voor je hormonen

Je eierstokken hebben brandstof nodig om goed te functioneren en die brandstof komt van echt voedsel. Denk aan hoogwaardige eiwitten zoals eieren, vis en peulvruchten, complexe koolhydraten zoals zoete aardappel, havermout en linzen, gezonde vetten zoals avocado, olijfolie en noten en voldoende vezels via groenten, lijnzaad en chiazaad.

Voedingsstoffen die je progesteronproductie specifiek ondersteunen zijn magnesium, zink, vitamine B6, vitamine C en vitamine E. Onderzoek laat ook zien dat complexe koolhydraten gecombineerd met voldoende eiwitten de serotonineproductie ondersteunen, wat direct van invloed is op hoe je je voelt in de tweede helft van je cyclus. Je hoeft daarvoor niet per se te suppleren, als je voeding gevarieerd genoeg is, krijg je het meeste al binnen. Bij vegan of vegetarisceh voedingspatronen of als je intoleranties hebt kan dit een ander geval zijn. En natuurlijk als je wat inspiratie zoekt, dan kun je altijd mijn Hungry Hormones recepten boek gebruiken.

3. Stabiliseer je bloedsuiker

Elke keer dat je bloedsuiker flink stijgt en daarna crasht, geeft je lichaam een stresssignaal af en stress onderdrukt de eisprong. De simpelste aanpak, voeg bij elke maaltijd voldoende eiwitten toe (zo’n 20 tot 30 gram) en bij elke snack iets van eiwitten of gezond vet. Dit houdt je bloedsuiker stabieler, vermindert ontstekingen en geeft je eierstokken de ondersteuning die ze nodig hebben. Wil je alles weten over bloedsuiker en hoe je daar aan kunt werken? Dan kun je hier er meer over lezen.

4. Neem stress serieus, ook de onzichtbare soort

Chronische stress is een van de grootste verstoorders van je progesteronniveau. Wanneer je lichaam langdurig onder druk staat, maakt het cortisol aan en dat gaat ten koste van je voortplantingshormonen. Je lichaam kiest overleven boven je cyclus. Elke keer weer:).

Maar hier is het deel dat weinig mensen benoemen, stress zit niet alleen in een drukke agenda.

Stress zit ook in de hoge lat die je voor jezelf legt en die je nooit naar beneden durft bij te stellen. In het pleasen, altijd ja zeggen, altijd beschikbaar zijn, altijd zorgen dat anderen tevreden zijn voor jij aan jezelf toekomt. In de controledrang die je op de been houdt maar ook uitput, omdat alles gemanaged en georganiseerd en voorbereid moet worden. In de verwachtingen die jij hebt van jezelf als moeder, als partner, als professional, als vriendin en die van de ander, die jij stilletjes meezeult.

Gewoon doorgaan terwijl je eigenlijk al leeg bent. Dat is ook stress en je lichaam maakt geen onderscheid tussen een deadline en het gevoel dat je nooit genoeg doet. Het reageert op allebei op dezelfde manier, namelijk door cortisol aan te maken en de eisprong uit te stellen.

Onderzoek bevestigt dit, vrouwen met ernstige premenstruele klachten blijken vaker minder effectieve copingstrategieën te gebruiken bij stressvolle situaties, wat een vicieuze cirkel creëert. Stress verergert de klachten en de klachten maken stress moeilijker te hanteren. Psychologische ondersteuning, zoals cognitieve gedragstherapie (CGT) of mindfulness, kan hierin een groot verschil maken. In onze praktijk werkt emotieregulatie en zelfkennis daar enorm in.

Twee eenvoudige dagelijkse gewoontes die direct effect hebben op je zenuwstelsel, zoals box breathing. Dat gaat zo: adem in voor 4 tellen, houd 4 tellen vast, adem uit voor 4 tellen, houd 4 tellen vast, herhaal dit 3 tot 5 minuten en een dagelijkse wandeling van 10 tot 20 minuten buiten, zonder scherm. Dit reguleert cortisol op een manier die je lichaam herkent.

5. Beweeg, maar niet te veel

Regelmatige beweging verhoogt de serotonineproductie en kan premenstruele klachten aantoonbaar verminderen. Meerdere studies tonen aan dat wandelen, lopen, zwemmen of yoga al bij drie keer per week twintig minuten een merkbaar effect heeft op zowel de fysieke als emotionele symptomen van PMS. Maar let op het andere uiterste: te intensief sporten, zeker in combinatie met te weinig eten, onderdrukt de eisprong en verlaagt daarmee progesteron. Meer is hier niet altijd beter, meer hierover volgt snel!

6. Ondersteun je darm en lever

Je hormonen aanmaken is één ding, ze ook goed kunnen afbreken en uitscheiden is minstens zo belangrijk. Je lever breekt gebruikte hormonen af, met name oestrogeen, en je darmen voeren ze af. Als die processen niet soepel verlopen, stapelt oestrogeen zich op en verdringt het progesteron. Eet vezelrijk via lijnzaad, bladgroenten en chiazaad. Voeg lever- en darmvriendelijk voedsel toe zoals warm citroenwater ’s ochtends, bieten, zuurkool, bottenbouillon en kruisbloemige groenten als broccoli, kool en bloemkool. En dan doet je lever verder het werk wel zelf. Benieuwd wat je nog meer aan je darmgezondheid zou kunnen doen om het te beteren? Wellicht helpt dit artikel je al op weg.

Je hoeft het niet allemaal te doen.

Als je dit artikel leest en denkt, jeetje dit is allemaal te veel, dan snap ik dat. Maar dat is precies het punt. Vrouwen van zijn opgegroeid met de boodschap dat je altijd aan moet staan, altijd presteren en altijd doorgaan. Smile..

Je hormonen vertellen je iets anders. Ze vragen om rust, om ritme, om voeding, om aandacht. Werken met je cyclus, in plaats van ertegen. Het is begrijpen hoe jouw lichaam werkelijk in elkaar zit en daarnaar handelen.

Kies één ding. Misschien is het vaker op tijd gaan slapen. Misschien is het meer eiwitten bij het ontbijt. Misschien is het gewoon tien minuten buiten lopen zonder je telefoon. Kleine keuzes, consequent gemaakt, zijn wat je hormonen op de lange termijn echt ondersteunt. En jijzelf ook.

Misschien herken je jezelf in dit artikel. Misschien knik je al een tijdje mee, maar weet je niet waar je moet beginnen of heb je al van alles geprobeerd zonder dat het echt iets veranderde.

Wat ik doe is anders, ik kijk naar het hele plaatje, dus jouw cyclus, jouw klachten, jouw leven en jouw patronen. Niet één ding eruit pikken en dat fixen, maar begrijpen wat er bij jou speelt en wat er nodig is om de balans te herstellen. Zonder radicale veranderingen. Zonder dat je een compleet ander leven hoeft te leiden.

Kleine, gerichte verschuivingen op de juiste plekken, maken het grote verschil.

Wil je weten wat dat voor jou zou kunnen betekenen? Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek en we kijken samen naar jouw situatie.

---

Veel gestelde vragen over progesteron

Hoe weet ik of mijn progesteron laag is?

De meest betrouwbare manier is een bloedtest, bij voorkeur afgenomen op dag 19 tot 22 van je cyclus, dat is het moment waarop progesteron het hoogst zou moeten zijn. Maar je lichaam geeft ook signalen: erger wordende PMS, bruinachtig bloedverlies voor je menstruatie, slaapproblemen in de tweede helft van je cyclus en stemmingswisselingen zijn allemaal aanwijzingen. Je kunt ook je cyclus bijhouden via BBT en cervicaal vocht om een eerste beeld te krijgen. Er bestaat geen bloedtest die PMS of PMDD kan aantonen, daarvoor is een symptoomdagboek over meerdere maanden essentieel. Wil je toch testen, dan kun je een bloedtest aanvragen via ons lab.

Kan ik laag progesteron zelf verhogen zonder medicijnen?

Ja, in veel gevallen wel , zeker als de oorzaak ligt in leefstijlfactoren zoals stress, slaaptekort, voeding of bloedsuikerschommelingen. Je lichaam heeft het vermogen om progesteron zelf aan te maken, mits de omstandigheden kloppen: regelmatige eisprong, voldoende rust, de juiste voedingsstoffen en een zenuwstelsel dat niet in de overlevingsstand staat. Benieuwd hoe ik je daarin kan helpen, stuur me dan een bericht.

Wat betekent bruin bloed vóór mijn menstruatie?

Bruin bloed is geoxideerd, oud bloed, het heeft langer gewacht om eruit te komen dan normaal. Een dagje voor je menstruatie kan nog normaal zijn. Drie dagen of meer wijst op een te vroege daling van progesteron, waardoor je baarmoederwand al begint los te laten voordat je cyclus klaar is. Zie je dit elke maand terugkomen? Houd dan je luteale fase bij en bespreek het eventueel met een arts.

Wat heeft progesteron met stress te maken?

Veel. Je bijnier maakt zowel cortisol als progesteron aan via dezelfde voorloper: pregnenolon. Bij chronische stress gaat de prioriteit naar cortisol, ten koste van progesteron. Dit wordt ook wel het ‘pregnenolone steal’-effect genoemd. Maar stress is breder dan een drukke agenda: hoge verwachtingen, pleasen, controledrang en het gevoel nooit genoeg te doen zijn voor je lichaam net zo stressvol als een deadline.

Wat is het verschil tussen PMS en PMDD?

PMS is een verzamelnaam voor premenstruele klachten die vervelend zijn maar je dagelijks functioneren niet structureel ontwrichten. PMDD, premenstruele dysfore stoornis, is een ernstigere aandoening waarbij de emotionele en psychologische klachten zo hevig zijn dat ze het leven ingrijpend beïnvloeden. PMDD werd in 2013 erkend als een primaire depressieve stoornis (DSM-5) en in 2019 opgenomen in de internationale ziekteclassificatie (ICD-11). Vermoed je PMDD? Houd dan minstens twee tot drie maanden een gedetailleerd symptoomdagboek bij en bespreek dit met een arts en zoek eventueel leefstijl gericht hulp. Meer over PMS lees je hier.

Wat is het verschil tussen progesteron en progestageen?

Progesteron is het hormoon dat je lichaam zelf aanmaakt na de eisprong. Progestageen is een synthetische variant gebruikt in hormonale anticonceptie. Hoewel ze op elkaar lijken, werken ze anders in je lichaam. Synthetische progestagenen onderdrukken de eisprong en daarmee de aanmaak van je eigen progesteron. Dit is één van de redenen waarom sommige vrouwen na het stoppen met de pil een tijdlang lage progesteronklachten ervaren.

Heeft laag progesteron invloed op vruchtbaarheid?

Ja. Progesteron is essentieel voor het voorbereiden van de baarmoederwand op innesteling en voor het in stand houden van een vroege zwangerschap. Een korte luteale fase (minder dan 10 dagen tussen eisprong en menstruatie) of vlekken voor je menstruatie kunnen beide wijzen op onvoldoende progesteronproductie. Als je probeert zwanger te worden en dit herkent, is het zinvol dit te bespreken met een arts of gynaecoloog. Meer over je vruchtbaarheid verbeteren lees je hier.

Welke voeding ondersteunt een gezond progesteronniveau?

Er is geen één voedingsmiddel dat progesteron direct verhoogt. Wat voeding kan doen, is de omstandigheden creëren waaronder je lichaam het zelf aanmaakt: voldoende gezonde vetten voor de hormoonaanmaak, zink en vitamine B6 voor een gezonde eisprong, vitamine C voor de ondersteuning van het corpus luteum, en magnesium voor een kalmer zenuwstelsel. Dit vind je in pompoenpitten, avocado, eieren, vis, donkere bladgroenten, citrusfruit en cacao. Ook complexe koolhydraten in combinatie met eiwitten ondersteunen de serotonineproductie, wat de stemming in de luteale fase ten goede komt. Wil je meer over de fase voor je menstruatie leren? Lees dan hier meer over de luteale fase.

Kan laag progesteron ook bij jongere vrouwen voorkomen?

Absoluut. Hoewel progesteronniveaus doorgaans dalen in de aanloop naar de menopauze, kunnen vrouwen op elke leeftijd te maken krijgen met een laag progesteron, zeker in een periode van veel stress, intensief sporten, onderveding of hormonale disbalans.

Heb je vragen over je cyclus of hormonen? Of wil je weten of dit herkenbaar is voor jou? Stuur me een bericht, ik denk met liefde met je mee of scroll door mijn artikelen heen of luister mijn podcast. Deze over PMS is een mooi begin.

---

Disclaimer

Deze artikelen zijn geschreven om vrouwen meer inzicht te geven in hun lichaam, hormonen en emoties, op een toegankelijke en herkenbare manier. Ik geloof dat elke vrouw recht heeft op deze kennis en dat begrip de eerste stap is naar verandering. De informatie is bedoeld als aanvulling, niet als vervanging van medische zorg. Heb je ernstige of aanhoudende klachten? Raadpleeg dan altijd een arts of specialist. Jouw gezondheid verdient de juiste aandacht.

Bronnen

Halbreich U, et al. The prevalence, impairment, impact, and burden of premenstrual dysphoric disorder. Psychoneuroendocrinology. 2003.

Dubey N, et al. The ESC/E(Z) complex manifests an intrinsic difference in cells from women with premenstrual dysphoric disorder. Mol Psychiatry. 2017.

McEvoy K, et al. Reproductive Affective Disorders: a Review of the Genetic Evidence for PMDD and Postpartum Depression. Curr Psychiatry Rep. 2017.

Siminiuc R, Ţurcanu D. Impact of nutritional diet therapy on premenstrual syndrome. Front Nutr. 2023.

Jafari F, et al. Effect of Zinc Supplementation on Physical and Psychological Symptoms in Women with PMS. Biol Trace Elem Res. 2020.

Mohammadi MM, et al. Effect of omega-3 fatty acids on premenstrual syndrome: A systematic review and meta-analysis. J Obstet Gynaecol Res. 2022.

Beddig T, et al. Stress, mood, and cortisol during daily life in women with PMDD. Psychoneuroendocrinology. 2019.

Mohebbi Dehnavi Z, et al. The effect of 8 weeks aerobic exercise on severity of physical symptoms of PMS. BMC Womens Health. 2018.

Marjoribanks J, et al. Selective serotonin reuptake inhibitors for premenstrual syndrome. Cochrane Database Syst Rev. 2013.

Hunter MS, et al. A randomized comparison of psychological (CBT), medical (fluoxetine) and combined treatment for women with PMDD. J Psychosom Obstet Gynaecol. 2002.

Feedback

De artikelen op deze pagina zijn gebaseerd op onderzoek, kennis en ervaring. Heb je aanvullingen, opmerkingen of zie je iets dat beter kan? Ik ontvang je feedback graag via info@evalunalifestyle.nl, samen maken we de informatie rondom vrouwelijke gezondheid zo volledig en betrouwbaar mogelijk.